عسل

وَأَوْحَى رَبُّکَ إِلَى النَّحْلِ أَنِ اتَّخِذِی مِنَ الْجِبَالِ بُیُوتًا وَمِنَ الشَّجَرِ وَمِمَّا یَعْرِشُونَ *۶۸* ثُمَّ کُلِی مِن کُلِّ الثَّمَرَاتِ فَاسْلُکِی سُبُلَ رَبِّکِ ذُلُلاً یَخْرُجُ مِن بُطُونِهَا شَرَابٌ مُّخْتَلِفٌ أَلْوَانُهُ فِیهِ شِفَاء لِلنَّاسِ إِنَّ فِی ذَلِکَ لآیَهً لِّقَوْمٍ یَتَفَکَّرُونَ *۶۹* سوره النحل آیه ۶۸ و ۶۹

پروردگارت به زنبور عسل الهام نمود که در کوهها و درختان و از آنچه بنا می کنند منزل بگیر، سپس از همه ثمرات بخور و راههاى پروردگارت را فرمانبردارانه، بپوى. آنگاه‏ از درون شکم آن، شهدى که به رنگهاى گوناگون است بیرون می‏آید. در آن، براى مردم شفاست. راستى در این براى مردمى که تفکر میکنند نشانه ای از قدرت الهى‏ است.

 

عسل معمولی را عسل خام می گویند که خاصیت دارویی بیشتر از خاصیت غذایی آن است ولی اگر از خامی در بیاید و به صورت پخته مانند سکنجبین عسلی، شربت آب عسل، عسل مصفی مصرف شود، خاصیت غذایی بیشتری نسبت به عسل خام خواهد داشت و خاصیت دارویی آن کمتر می شود، لذا افرادی که به عسل حساسیت دارند و با خوردن آن دچار عارضه ای می گردند، بهتر است عسل مصفی میل نمایند.

طرز تهیه شربت آب عسل:
یک کیلو عسل را با ۶ کیلو آب مخلوط کرده و روی حرارت ملایم بجوشانید و کف آنرا مرتب بگیرید تا آب آن نصف شود.

طرز تهیه عسل مصفی:
۳ کیلو عسل را با ۱ کیلو آب مخلوط کرده و روی حرارت ملایم بجوشانید و کف آنرا مرتب بگیرید تا آب آن تبخیر شود، با اینکار عسل خام به عسل مصفی تبدیل خواهد شد.

طرز تهیه شربت مصفای امام رضا (ع) بر اساس رساله ذهبیه:
ده رطل (حدود ۵ کیلو) مویز دانه گرفته را ابتدا می شویند و سپس آن را در یک ظرف آب صاف و زلال می ریزند، مقدار آب باید به اندازه ای باشد که چهار انگشت بالاتر از سطح مویزها را بپوشاند، مویزها را به همین حالت در زمستان سه روز و در تابستان یک شبانه روز باقی می گذراند، آن گاه در یک دیگ تمیز میریزند، آبی که مویزها را در آن خیسانده اند اگر آب باران باشد بهتر است و گرنه از آب شیرین زلالی که سرچشمه اش در سمت شرق است و آبی سفید و درخشان و سبک دارد استفاده شود، این نوع آب گرما و سرما را خیلی سریع به خود می گیرد و همین علامت سبک بودن آب است . باری، آب را آنقدر حرارت می دهند تا این که مویزها کاملا پف کنند، بعد آنها را میفشارند و آبش را صاف می کنند و میگذارند سرد شود، دوباره آن را به داخل دیگ می ریزند و مقدارش را با یک چوب اندازه میگیرند، و دیگ را روی آتش ملایمی می گذارند تا بنرمی بجوشد و دو سوم آن تبخیر شود و یک سومش باقی بماند، سپس به اندازه یک رطل عسل مصفّا با آن مخطوط میکنند، و مقدار این آب و عسل در دیگ اندازه گیری می شود، و محلول را می جوشانند تا به اندازه ای که عسل ریخته شده تبخیر شود و محلول به اندازه قبل برگردد. در یک پارچه ضخیم به اندازه یک درهم زنجفیل، یک درهم قرنفل (گل میخک) نیم درهم دارچین ، یک درهم زعفران (نیم درهم سنبل، و نیم درهم عود هندی)، نیم درهم مصطکی قرار می دهند، اما قبلا هر یک از اینها را جداگانه میکوبند و الک میکنند. بعد در پارچه قرار می دهند و آن را با یک نخ محکم می بندند، یک طرف نخ باید بلند باشد تا آن را به چوبی که روی دیگ قرار داده می شود، ببندند و بدین ترتیب پارچه ای که حالا به صورت یک کیسه کوچک در آمده به داخل دیگ آویزان شود. این کیسه را باید زمانی داخل دیگ قرار داد که عسل را در آن می ریزند. آنگاه هر چند وقت یک بارکیسه را حرکت میدهند تا محتویات آن کم کم خالی شود، و محلول را آنقدر میجوشانند تا مقدار اضافه شده عسل کم شود و محلول به اندازه اولش برسد. در تمام این مدت، باید آتش ملایم باشد، بعد محلول را صاف می کنند و میگذارند سرد شود، و آنگاه در ظرفی میریزند و سر آن را میبندند و سه ماه به همان حال باقی میگذارند و درش را باز نمیکنند، پس از سه ماه می توان از آن نوشید . هر اوقیه از این شربت را با دو اوقیه آب مخلوط می کنی . حال پس از خوردن غذا به اندازه ای که قبلا توضیح دادم، سه پیاله از این شربت بنوش، که اگر چنین کنی به خواست خداوند در آن روز (از درد نقرس و سردی مزاج و بادهای ناراحت کننده) در امان خواهی ماند، بعد از آن چنانچه میل به آب داشتی نصف آبی را که قبلاً مینوشیده ای، بنوش زیرا این عمل (جسمت را سالمتر، قدرت مقاربتت را بیشتر و حافظه ات را قویتر میسازد).

توجه: هر رطل حدود نیم کیلوگرم و هر درهم حدود ۳ گرم و هر اوقیه حدود ۱۲۰ گرم است.